Инсан беденине какао ягъы .

Какао ягъынынъ озю инсан организмине догърудан-догъру зарар кетирмей, амма зияде ашамакъ сагълыкъ ичюн хавфларгъа кетире биле. Онынъ теркибинде юксек тоюнгъан ягъ бар, узун-} зияде ашамакъ юрек-дамар юкюни арттырмакъ мумкюн. Бундан гъайры, базы ишленген ашайт малларына шекер я да транс ягъ экшиликлери (какао ягъы ерине къоюлгъан) зарарны даа да къуветлештиреджек. Алынувны акъыллы идаре этмек анахтардыр.

1. Какао ягъынынъ теркиби ве сагълыкъкъа тесири .
Какао ягъы — какао бакълаларындан чыкъарылгъан табиий осюмлик ягъыдыр, онынъ эсас компонентлери – тоюндырылгъан ягъ экшиликлери (60% якъын) ве бир тюрлю тоюнмагъан ягъ экшиликлери (35%). Онынъ тоюндырылгъан ягъ микъдары айван ягъларындан (сучь киби) эксик олса да, узун-} зияде ичюв даа алчакъ-} ифтиралы липопротеин холестериннинъ (ЛПТ) артериосклерозы, юрек хасталыгъы ве иляхре хавфыны арттыра биле.
Бундан гъайры, какао ягъынынъ озюнде транс ягъ экшиликлери ёкъ, амма базы учуз шоколадлар я да ишленген ашайт малларыны какао ягъы ерине къоюлгъанлар (гидрогенленген осюмлик ягълары) денъиштирмек мумкюн. Бу ингредиентлерде транс ягълар бар ве олар юрек-дамар системасына зияде зарар кетире.

2. Ашыры ичмекнинъ потенциаль хавфлары .
1) Ашыры калория семизликке кетире .
Какао ягъынынъ калориялары 899 ккал/100 г якъын, зияде истимал исе къолайлыкънен зияде калорияларгъа кетире биле. Эгер юксек- шекерли шоколад, десертлер ве иляхре бир вакъытта истимал этильсе, бу агъырлыкъ арттырув ве ягъ топланувына себеп ола биле.

2) Шекер ве метаболизм меселелери .
Тиджаретте какао ягъы олгъан ашайт маллары (шоколад киби), адет узьре, чокъ шекер къоша. Узун- шекернинъ юксек ичильмеси инсулинге къаршы турувны, 2-нджи тип шекер хасталыгъыны ве тери къартлашувыны тезлештире биле.

3) Эсабат юкю .
Базы адамлар юксек{{0} ягъ ашайтларына сезиджидирлер ве шишмек ве диарея киби аш азырлав аляметлерини кечире билелер. Балалар я да ашкъазан-ичек функциясы зайыф олгъанлар даа мукъайт олмакъ кереклер.

3. Алынгъан къабул этмек тевсиелери .
1) Куньделик ашамакъны идаре этмек .
Сагълам адамларгъа куньде 20%-30% ашамакъ тевсие этиле. Мисал оларакъ, эр кунь 1800 ккал рационыны алып, ягънынъ умумий микъдары 40-60 граммгъа якъындыр, олардан тоюнгъан ягъ 14 граммдан зияде дегиль. Къара шоколаднынъ кичик бир парчасы (10 грамм какао ягъы) адет узьре стандарттан зияде дегиль.

2) Юксек-тедавий махсулатларгъа устюнлик беринъиз .
Къара шоколад (кокао мундериджеси 70%-ден буюк я да мусавий) шекер ве антиоксидантлар аз (полифеноллар киби). Ортача истимал юрек-дамар сагълыгъы ичюн файдалы ола биле. Кокао ягъы ерине я да къошма шекер олгъан ишленген ашайтлардан къачынынъыз.

3) Махсус группаларгъа дикъкъат этмек керек .
Юрек-дамар хасталыкълары ве семиз адамларны къатты сынъырламакъ керек; юклю къадынлар ве балалар какао ягъы ерине олгъан ашагъы махсулатларны ашамакътан къачынмакъ кереклер.

4. Хуляса.
Какао ягъынынъ озю «зарарлы мадде» дегиль. Онынъ хавфлары эсасен ичюв, ишлев усуллары ве уйгъунлаштырувнен багълыдыр. Куньделик рационынъызда табиий какао ягъыны сечип алмакъ, ичмекни идаре этмек ве юксек-sugar ве юксек- ягълы ашайт малларынынъ умумий пайыны эксильтмеге дикъкъат этинъиз, бойлеликнен, ола билир хавфлылыкълардан къачынмакъ керек.